Engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları en büyük problemlerden biri ulaşımdır. Bu nedenle mevzuatta, engelli vatandaşların araç alımı ve araç kullanımı konusunda sahip oldukları hakları korumaya yönelik çeşitli düzenlemeler ve vergi istisnaları öngörülmüştür. Engelli ulaşımını kolaylaştırmak amacıyla, yararlanma şartlarını taşıyan bireylerin sıfır araç alımlarında ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) muafiyetinden faydalanabilmeleri mümkündür.
Engelli araç hesaplama ile araç alımı sürecinde ÖTV istisnasının ne şekilde yapılacağı ise merak edilmektedir.
“Engel Yok, Toyota Var” mottosuyla toplumsal farkındalık yaratmayı hedefleyen Toyota Türkiye, engelli araç hesaplama ve araç alımıyla ilgili merak edilen tüm sorulara cevap veriyor. İçeriğimizde engelli araç alımında uygulanan ÖTV istisnasının nasıl hesaplandığı, araç alımı için gerekli belgelerin neler olduğu ve süreçte dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında detaylı bilgi bulabilirsiniz.
Engelli Araç Alımı Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Engelli araç alımı hesaplama sürecinde yalnızca ÖTV istisnası değil her yıl iki defa ödenen Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) istisnası sunulduğunu da belirtmek gerekir. Buna göre engellilik derecesi %90’ın altındaki kişiler aracın engellilik hâline uygun özel tertibata sahip olduğunu belirten motorlu araç tescil belgesiyle, ancak engellilik derecesi %90 ve üzeri olanlar ise özel tertibat şartı aranmadan yalnızca engel derecesine ilişkin sağlık kurulu raporuyla vergi dairelerine başvurdukları takdirde motorlu taşıtlar vergisinden muaf tutulmaktadır.
01.01.2026 itibarıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından öngörülen taahhütname metninin de vergi dairesine sunulmak üzere engelli araç alımı sonrasında imzalanması gerekmektedir.
Motorlu Taşıtlar Vergisi’nin ne kadar olduğu; aracın yaşı, motor silindir hacmi ve taşıt sınıfı gibi kriterlere göre değişiklik göstermektedir.
Tüm bu bilgiler ışığında engelli araç alımında uygulanan ÖTV istisnasının hesaplamasında araç bedeli, güncel ÖTV oranları ve ilgili yıl için belirlenen yasal üst limitler esas alınır. Hesaplamadaki en kritik husus, istisnanın aracın vergisiz satış bedeli üzerinden değerlendirilmesidir. Bu çerçevede, araç fiyatı ve uygulanacak vergisel unsurlar dikkate alınarak aşağıdaki hesaplama adımları izlenir:
- Aracın anahtar teslim satış fiyatından plaka ruhsat ve MTV tutarı arındırılarak aracın ÖTV ve KDV dahil bedeli hesaplanır.
- Bu bedel üzerinden yürürlükteki KDV oranı (%20) ayrıştırılarak ÖTV dahil, KDV hariç satış bedeli elde edilir.
- Ardından aracın motor tipi, silindir hacmi ve ilgili matrah dilimine göre belirlenen ÖTV oranı dikkate alınarak hesaplanan ÖTV tutarı ayrıştırılır. Böylece aracın vergi hariç satış fiyatı (matrahı) elde edilir.
- Son aşamada, vergi hariç satış fiyatına yalnızca yürürlükteki KDV oranı (%20) uygulanarak engelli vatandaşın ödeyeceği nihai istisnalı araç bedeli hesaplanır. MTV muafiyetinin uygulanmadığı durumlarda MTV tutarının da ayrıca eklenmesi gerekir.
Engelli Araç Nasıl Alınır? Engelli Araç Alımı Şartları Nelerdir?
Engelli bireylerin araç alımında sağlanan vergi istisnalarından yararlanmaları için belli başlı şartları yerine getirmeleri gerekir. ÖTV istisnasından yararlanılarak araç satın alınabilmesi için öncelikle engellilik oranına göre değişen şart ve uygulamaların bilinmesi gerekmektedir. Bununla birlikte ÖTV Kanunu’nun 7/2. maddesinde belirtildiği üzere engelli araç alımı şartları 2026 yılı itibarıyla aşağıdaki maddelerden oluşur:
- %90 ve üzeri engelli bireyler için yaş sınırı olmasa da 18 yaşından küçük veya vasi ataması gereken durumlarda işlemler veli/vasi üzerinden yürütülür.
- Engel derecesini gösteren resmi raporun tam teşekküllü yetkili sağlık kuruluşundan alınmış olması,
- 2026 yılı bakımından, alınacak aracın motor hacmi fark etmeksizin vergilerle birlikte 2.873.900 TL ’den daha düşük satış değerine sahip olması,
- Alınacak aracın en az %40 yerlilik şartını karşılaması,
- Alınacak aracın sıfır kilometre olması (Eğer 5 yıl dolmadan satılırsa alınmayan ÖTV geri ödenir. İlk araç alındıktan 10 yıl sonra, şartlar yeniden sağlandığı takdirde ikinci bir araç yine ÖTV muafiyetiyle satın alınabilir.)
- Engellilik derecesi %90’dan az olan kişilerin üzerinde engelli olduğunu belirten yeni tip B sınıfı ehliyete sahip olması.
Engellilik derecesine göre değişen ÖTV istisna durumlarına ilişkin detayları aşağıda, engellilik derecelerine göre sınıflandırılmış şekilde bulabilirsiniz.
Yüzde 90 Engelli Araç Alımı
%90 engelli raporu olan kişiler ÖTV istisnasından nasıl yararlanabilir?” sorusu sıkça gündeme gelmektedir. Engellilik oranı %90 ve üzeri olan kişilerin, gerekli şartları sağlamaları hâlinde araç alımında ÖTV istisnasından yararlanması mümkündür. Bu kapsamda, adına araç satın alınacak %90 ve üzeri engellilik oranına sahip kişinin sürücü belgesine sahip olması zorunlu değildir. Bununla birlikte aracı bizzat kullanabilecek durumda olup sağlık kurulu raporu alarak sürücü belgesinde gerekli şartları taşıyan kişiler, aracı kendileri de kullanabilmektedir.
Araç kullanımına ilişkin koşullar, kişinin engel durumuna ve sağlık raporunda yer alan değerlendirmelere göre belirlenmektedir.Engellilik oranı %90 ve üzeri olan bireylerin aracı kullanamayacak durumda olmaları hâlinde, araç yasal şartları taşıyan kişiler tarafından kullanılabilir.
2025 yılında yapılan düzenleme ile ÖTV istisnası kapsamında satın alınan araçları kullanabilecek kişiler bakımından sınırlamaya gidilmiş ve kullanıcı kapsamı daraltılmıştır.
Araç yalnızca; engelli bireyin eşi, aynı il sınırları içerisinde ikamet eden birinci derece kan veya kayın hısımları, kardeşleri, vasisi ya da noter tarafından düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen sürücü tarafından kullanılabilmektedir. Bu kişilerden araç kullanımına yetkili olanların kimlik bilgileri araç tescil kayıtlarına işlenmektedir. Böylece daha önce uygulanan üçüncü dereceye kadar akraba kapsamı artık geçerli değildir.
Yüzde 90 Altı Engelli Araç Alımı
17 Nisan 2026’da yürürlüğe giren 7577 sayılı Kanun‘la birlikte bu kategori artık ikiye ayrılıyor:
Mevcut uygulamada kendi aracını kullanabilen ortopedik engelli bireyler:
Engellilik oranı %90’ın altında olan ve sağlık kurulu raporunda “özel tertibatlı araç kullanabilir” ibaresi bulunan kişiler, MTV istisnasından yalnızca engel durumlarına uygun özel tertibatlı veya sonradan tertibat takılmış taşıtlarda yararlanabilir. Bu kişiler kendi adlarına kayıtlı araç için engelli sağlık kurulu raporu, özel tertibatı gösteren araç tescil belgesi, teknik belge, proje raporu ve MTV istisnası bildirim formuyla vergi dairesine başvuruda bulunabilirler. Bu kapsamda edinilen aracın, kural olarak hak sahibi engelli kişi tarafından kullanılması esastır.
Sürücü belgesi alamayan %40 ve üzeri ortopedik engelli bireyler:
Anayasa Mahkemesi’nin önceki düzenlemeyi iptal etmesinin ardından getirilen bu yeni hak doğrultusunda; ortopedik engel oranı %40 ve üzeri olup bu engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağı sağlık kurulu raporuyla tespit edilen bireyler de ÖTV ve MTV muafiyetinden yararlanabilirler. Buna göre;
- Bu hak da diğer gruplar gibi 10 yılda bir defaya mahsus kullanılabilir,
- Özel tertibat şartı veya bizzat kullanma şartı aranmaz,
- İstisna yalnızca ortopedik nedenle verilmiş “sürücü olamaz” raporuna dayanmaktadır.
- Düzenleme, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişilere yönelik olup, sürücü belgesi alamama nedeninin ortopedik engel dışında bir sebepten kaynaklandığı durumlar bu kapsamda değerlendirilmez
Engelli Araç Alımı İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?
Engelli raporu ile araç alımı sürecinde bazı evrakları hazırlayarak istisnadan yararlanmak gerekir. Engelli araç alımında 2026 yılı için alınması gereken evraklar şu şekildedir:
- Nüfus cüzdanı veya kimlik kartı
- Uygun sürücü belgesi (özel tertibatlı araç kullanacak kişiler için)
- Özel başvuru formu
- ÖTV istisnasının olduğu onaylı yazı
- Engellilik durumunu gösteren sağlık kurulu raporu
- Sürücü belgesi alamayan ortopedik engelliler için “Sürücü Belgesi Alamaz” ibareli resmi sağlık kurulu/komisyon kararı,
- Velayet veya vesayet altındaki kişiler bakımından vasi kararı ve gerekli izin belgeleri
ÖTV istisnasıyla araç alımında temel belge engelli sağlık kurulu raporudur. Bununla birlikte, engel durumuna ve satın alınacak aracın özelliklerine göre ek belge ve başvuru evraklarının ibraz edilmesi gerekebilir.
Engelli Araç İstisna Limiti Ne Kadar?
Engelli araç alımında ÖTV istisnası kapsamında uygulanacak üst limit, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren 2.873.900 TL’dir.
ÖTV muafiyetli Toyota model ve versiyonlarını da incelemek isterseniz Engel Yok Toyota Var sayfasına göz atabilirsiniz.
